Türkiye’de tütün ürünleri kullanımını engellemeye yönelik devrim niteliğinde bir kanun teklifi Meclis gündemine gelmeye hazırlanıyor. Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni tütün düzenlemesiyle 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğanlara ömür boyu sigara satışı yasaklanacak. Düzenleme kapsamında ince (slim) sigaralar kaldırılacak, restoranların açık alanlarında dahi sigara kullanımı engellenecek.
Hazırlanan kanun taslağında en dikkat çeken madde, çocukları ve gençleri tütün bağımlılığından korumayı hedefleyen "Dumansız Nesil" modeli oldu. İngiltere başta olmak üzere çeşitli ülkelerde uygulanan bu sisteme göre:
1 Ocak 2015 ve sonrasında doğan vatandaşlara hayatları boyunca sigara ve diğer tütün ürünlerinin satışı, kullanımı ve içilmesi tamamen yasaklanacak. Bu yaş grubu reşit olsa dahi hiçbir zaman yasal olarak sigara satın alamayacak.
Restoran Açık Alanları ve Parklarda Sigara İçmek Yasaklanıyor
Pasif içiciliğin önüne geçilmesi ve kamuya açık alanlarda sigara görünürlüğünün sıfıra indirilmesi için açık alan kuralları yeniden tanımlanıyor:
Lokantalar ve Restoranlar: Yeme-içme mekanlarının sadece kapalı alanlarında değil, açık ve yarı açık alanlarında (bahçe, teras) da sigara kullanımı kökten yasaklanacak. Parklar ve Kamu Binaları: Park, bahçe ve kamu kurumlarının açık alanlarında sigara içmek serbest olmayacak. Bu alanlarda sigara kullanımı, dışarıdan ve özellikle çocukların göremeyeceği şekilde tasarlanmış özel kapalı bölümlerde yapılabilecek.
Slim (İnce) Sigaralar Piyasadan Kaldırılıyor
Tütün endüstrisinin özellikle kadınlara ve gençlere yönelik pazarlama stratejilerini engellemek amacıyla paket ve ürün standartlarına yeni kısıtlamalar getiriliyor:
Standart Paket Zorunluluğu: Piyasadaki tüm sigara çeşitleri tek tip ve standart boyutlardaki paketlerde satılacak. Slim Sigara Yasağı: Kadınlar arasında kullanım oranı yükselen ince ("slim") sigaralar tamamen piyasadan kaldırılacak.
Kredi Kartı ile Kimlik Doğrulama Sistemi Geliyor
Reşit olmayan bireylerin tütün ürünlerine erişimini engellemek adına dijital denetim mekanizmaları devreye sokulacak. Satış noktalarında uygulanacak kimlik doğrulama sistemi ve kredi kartı eşleştirmeleri sayesinde 18 yaş altındaki bireylerin sigara satın alması imkansız hale getirilecek.
Türkiye’de Sigara Tüketimi Rekor Seviyede
Türkiye’deki tütün kullanım oranlarına dikkat çeken Prof. Dr. Toker Ergüder, 2012 yılında 91 bin ton (yaklaşık 4,5 milyar paket) olan yıllık sigara satışının, 2025 yılı verilerine göre 160 bin ton ve 8 milyar pakete ulaştığını vurguladı. Yeni kanun teklifiyle birlikte rekor kıran bu tüketim verilerinin önüne geçilmesi ve özellikle gelecek nesillerin tütün salgınından korunması hedefleniyor